Wielka Armia
Z Wikipedii
Wielka Armia (fr. Grande Armée) – nazwa nadawana kolejnym armiom, tworzonym przez I Cesarstwo Francuskie w latach 1805-1808 i 1811-1814; potocznie nazwa armii Napoleona, utworzonej w celu podboju Rosji w 1812.
Motto formacji brzmiało: "Valeur et Discipline" (męstwo i dyscyplina).
Spis treści |
[edytuj] Nazwa formacji
Nazwa Wielka Armia pojawiła się po raz pierwszy w korespondencji Napoleona z szefem sztabu Berthierem w roku 1803. W rozkazie z 13 stycznia 1804 roku Napoleon użył terminu "Wielka Armia Wybrzeży Oceanu". Liczyła około 200 000 ludzi i stacjonowała w Boulogne.
29 sierpnia 1805 przemianował ją na "Wielką Armię". Miała być użyta do podboju Wysp Brytyjskich. 12 października 1808 rozwiązał ją, co miało wskazywać na brak zamiaru dalszych podbojów.
10 stycznia 1811 w liście do ministra administracji wojennej Napoleon oświadczył, że przystępuje od dnia 15 lutego tego roku do organizacji nowej "Wielkiej Armii". Jak wiadomo jej proces organizacji został zakończony w roku 1812. Działała ona aż do momentu ostatecznej klęski Napoleona w 1814 roku. Była armią wielonarodowościową a w jej skład weszli: Francuzi (ok. 300 tys.), Polacy (ok. 100 tys.) oraz żołnierze państw pozostających w sojuszu z Cesarstwem Francuskim (ok. 300 tys.).
W ciągu Stu Dni Napoleon nie używał terminu Wielka Armia, nie chcąc sugerować, że zamierza podejmować jakiekolwiek agresywne działania przeciwko innym państwom.
[edytuj] Działania zbrojne
[edytuj] Działania zbrojne w 1812
Wielka Armia stoczyła wiele bitew, z czego najsławniejsza to bitwa pod Borodino. Napoleon osiągnął swój zamiar zdobycia Moskwy jednak ludność ukryła się w głębi kraju, a swoje miasta zostawiała zniszczone.
Wielka Armia musiała rozpocząć chaotyczny odwrót, zbliżała się właśnie zima, a żołnierze nie mieli solidnych mundurów, kończyła się amunicja, obuwie było popękane po długim marszu, często atakowali rosyjscy partyzanci czyniąc niemałe straty. W czasie odwrotu wielu żołnierzy padało z wycieńczenia i chłodu, Wielka Armia kruszyła się momentalnie. Podczas postoju nad rzeką Berezyną Napoleon został zaskoczony przez Rosjan i musiał stoczyć bitwę która przysporzyła mu wielu strat. Zdziesiątkowane wojsko wycofywało się przez Księstwo Warszawskie i Prusy do Francji.
[edytuj] Działania zbrojne w 1813
W czasie marszu przez Prusy, Wielka Armia została zaatakowana przez wojska koalicji pod Lipskiem i tam właśnie rozegrała się tzw. Bitwa Narodów. W tej bitwie V korpus polski pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego osłaniał przeprawę przez rzekę Elsterę, a dowódca polski, jako jedyny obcokrajowiec, został na polu bitwy mianowany marszałkiem francuskim. Dzięki waleczności polskich żołnierzy udało się uratować większą część armii jednak straty były ogromne. Książę Józef Poniatowski zginął w nurtach rzeki.
Gdy wszystkie wojska Napoleona przeprawiły się przez Elsterę, na drugim brzegu pozostali Polacy, Napoleon nakazał inżynierom wysadzić most. Car rosyjski, Aleksander I Romanow zaproponował korpusowi polskiemu poddanie się i swobodny powrót do kraju. Po bitwie pod Lipskiem w 1813 r. Wielka Armia, zdziesiątkowana, rozpadła się a wkrótce po tym Napoleon abdykował i został zesłany na wyspę Elbę na Morzu Śródziemnym.
[edytuj] Skład Wielkiej Armii w dniu rozpoczęcia wojny z Rosją
- I Korpus – dowódca marszałek Louis Davout – 72 000 ludzi i 150 armat
- II Korpus – dowódca marszałek Nicolas Oudinot – 37 000 ludzi i 72 armaty
- III Korpus – dowódca marszałek Michel Ney – 37 000 ludzi i 72 armaty
- IV Korpus – dowódca wicekról Włoch Eugeniusz de Beauharnais – 46 000 ludzi i 116 armat
- V Korpus (polski) – dowódca generał Józef Poniatowski – 37 000 ludzi i 70 armat
- VI Korpus (bawarski) – dowódca generał Laurent Gouvion Saint-Cyr – 27 000 ludzi i 58 armat
- VII Korpus (saski) – dowódca generał Jean Louis Reynier – 18 000 ludzi i 56 armat
- VIII Korpus (wirtemberski) – dowódca generał Jean Andoche Junot -19 000 ludzi i 34 armaty
- IX Korpus – dowódca marszałek Claude Victor – 42 000 ludzi i 42 armaty
- X Korpus – dowódca marszałek Alexandre Macdonald – 32 000 ludzi i 42 armaty
- XI Korpus – dowódca marszałek Pierre Augereau – 62 000 ludzi
- Austriacki Korpus Pomocniczy – dowódca feldmarszałek Karl Schwarzenberg – 48 000 ludzi i 60 armat
- Gwardia Cesarska – 50 000 ludzi i 176 armat:
- Stara Gwardia
- Młoda Gwardia
- Odwód Jazdy – dowódca marszałek Joachim Murat – 41 000 ludzi i 114 armat:
- I Korpus Kawalerii – 12 000 ludzi i 30 armat
- II Korpus Kawalerii – 11 000 ludzi i 30 armat
- III Korpus Kawalerii – 10 000 ludzi i 30 armat
- IV Korpus Kawalerii – 8000 ludzi i 24 armaty
Polacy weszli w skład korpusów: I (5, 10 i 11 pp), II (8 pułk szwoleżerów-lansjerów), V (całość), IX (9 batalionów i 2 kompanie polskie), X (12 batalionów i 2 kompanie polskie), 1 Kawalerii (pułki 6 i 8 ułanów, 2 Kawalerii (9 pułk ułanów), 4 Kawalerii (4 Dywizja Lekka, pułki: 6, 8 i 9 ułanów, 10 huzarów) i Gwardii (1 pułk szwoleżerów-lansjerów, Legia Nadwiślańska)
[edytuj] Grupy Wielkiej Armii 1812
- grupa marszałka Alexandre Macdonald
- grupa Napoleona: wydzielano z niej grupy Hieronima (potem Davouta) i wicekróla Włoch Eugeniusza de Beauharnais, potem Claude'a Victor-Perrin, Saint Cyra i Nicolasa Oudinota
- grupa Schwarzenberga
- dywizja nadbużańska Kosińskiego
[edytuj] Grupy Wielkiej Armii I poł. 1813
- grupa Joachima Murata (potem Eugeniusza)
- grupa Józef Poniatowskiego
- grupa Karla Schwarzenberga (potem Maurice'a Frimonta)
[edytuj] Grupy Wielkiej Armii II poł. 1813
- grupa Nicolasa Oudinota
- grupa Michela Neya
- grupa Napoleona
[edytuj] Galeria dowódców
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Literatura
- Mas, M.A. M. La Grande Armée: Introduction to Napoleon’s Army. Andrea Press, 2005.
- Swords Around a Throne: Napoleon's Grande Armee, John Robert Elting. 784 pages. 1997. ISBN 0-306-80757-2
- Napoleon's Line Infantry, Philip Haythornthwaite, Bryan Fosten, 48 pages. 1983. ISBN 0-85045-512-X
- Napoleon's Light Infantry, Philip Haythornthwaite, Bryan Fosten, 48 pages. 1983. ISBN 0-85045-521-9
- Campaigns of Napoleon, David G. Chandler. 1216 pages. 1973. ISBN 0-02-523660-1
- Fisher, Todd & Fremont-Barnes, Gregory. The Napoleonic Wars: The Rise and Fall of an Empire. Oxford: Osprey Publishing Ltd., 2004. ISBN 1-84176-831-6
- Royal, Republican, Imperial, a History of the French Army from 1792-1815: Vol 1 – Infantry – History of Line Infantry (1792-1815), Internal & Tactical Organization; Revolutionary National Guard, Volunteers Federes, & Compagnies Franches; and 1805 National Guard., Nafziger, George. 98 pages. (http://home.fuse.net/nafziger/NAFNAP.HTM)
- Royal, Republican, Imperial, a History of the French Army from 1792-1815: Vol 2 – Infantry – National Guard after 1809; Garde de Paris, Gendarmerie, Police, & Colonial Regiments; Departmental Reserve Companies; and Infantry Uniforms., Nafziger, George. 104 pages. (http://home.fuse.net/nafziger/NAFNAP.HTM)
- Royal, Republican, Imperial, a History of the French Army from 1792-1815: Vol 3 – Cavalry – Line, National Guard, Irregular, & Coastal Artillery, Artillery & Supply Train, and Balloon Companies., Nafziger, George. 127 pages.
- Royal, Republican, Imperial, a History of the French Army from 1792-1815: Vol 4 – Imperial Guard, Nafziger, George. 141 pages. (http://home.fuse.net/nafziger/NAFNAP.HTM)
- 1812: Napoleon's Fatal March on Moscow, Adam Zamoyski, ISBN 0-00-712375-2
- Blundering to Glory: Napoleon's Military Campaigns (2nd edition) Owen Connelly. 254 pages. 1999. ISBN 0-8420-2780-7
- Napoleon on the Art of War, Jay Luvaas. 196 pages. 1999. ISBN 0-684-85185-7
- With Napoleon in Russia, Armand-Augustin-Louis de Caulaincourt, , Duc de Vicence, Grosset & Dunlap, 1959
- Dictionary of the Napoleonic Wars, David Chandler London 1979.
- Who Was Who in the Napoleonic Wars, Phillip Haythornthwaite, London, 1998.
- The Encyclopedia Of Military History: From 3500 B.C. To The Present. (2nd Revised Edition 1986), R. Ernest Dupuy, and Trevor N. Dupuy.
- Supplying War: Logistics From Wallenstein to Patton, 2nd Edition, Martin van Crevald. 2004. ISBN 0-521-54657-5
- Napoleon's Elite Cavalry: Cavalry of the Imperial Guard, 1804-1815, Edward Ryan with illustrations by Lucien Rousselot, 1999 , 208 pages ISBN 1-85367-371-4
[edytuj] Linki zewnętrzne
- The Bridges That Éblé Built: The 1812 Crossing Of The Berezina, James Burbeck, War Times Journal. (en)
- Memoirs Anne Jean Marie René Savary (en)
- The Journal of the International Napoleonic Society (en)
- Napoleonic Artillery:Firepower Comes Of Age, James Burbeck. War Times Journal (en)
- www.napoleon.gery.pl (pl)
I Korpus * II Korpus * III Korpus * IV Korpus * V Korpus (polski) * VI Korpus (bawarski) * VII Korpus (saski) * VIII Korpus (wirtemberski) * IX Korpus * X Korpus * XI Korpus * XII Korpus * XIII Korpus * XIV Korpus * Austriacki Korpus Pomocniczy
I Korpus Jazdy Odwodowej * II Korpus Jazdy Odwodowej * III Korpus Jazdy Odwodowej * IV Korpus Jazdy Odwodowej
Działania zbrojne: IV koalicja antyfrancuska (1806-1807) * Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii (1808-1814) * V koalicja antyfrancuska (1808-1809) * Inwazja na Rosję (1812) * VI koalicja antyfrancuska (1812-1814)
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/4people_www/spam/wiki/richFeeds.php on line 59
| PO obroni Kamińskiego przed atakiem SLD |
|
Mariusz Kamiński, szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, ocali głowę dzięki... Platformie Obywatelskiej - twierdzi "Dziennik", według którego ani rząd, ani PO nie poprą projektu reformy CBA, który przygotował Sojusz Lewicy Demokratycznej.
|
| Czołgi wjechały do ważnego bastionu Hamasu |
|
Izraelskie czołgi wjechały przed świtem do miasta Chan Junis na południu Strefy Gazy - podały cytowane przez AFP palestyńskie źródła.
|
| "Miał być kompromis, a nie poglądy Gowina" |
|
Debata o in vitro rusza w Platformie Obywatelskiej od nowa - pisze "Dziennik" zapowiadając pierwsze spotkanie wyłonionego w partii zespołu, który ma poprawić wersję Jarosława Gowina.
|
| Armia izraelska zabiła własnych żołnierzy |
|
Armia izraelska powiadomiła dziś o śmierci trzech swoich żołnierzy w Strefie Gazy. Zginęli, gdy izraelski czołg przez pomyłkę ostrzelał budynek, gdzie się znajdowali.
|
| Mistrz na wagę złota |
|
We Wrocławiu coraz trudniej spotkać szewca, krawca czy kaletnika. Tradycyjne zawody utrzymują się jeszcze jedynie w Śródmieściu.
|
Notice: Use of undefined constant HTTP_HOST - assumed 'HTTP_HOST' in /www/4people_www/spam/wiki/links_horizontal.php on line 95
Notice: Use of undefined constant REQUEST_URI - assumed 'REQUEST_URI' in /www/4people_www/spam/wiki/links_horizontal.php on line 109
Warning: file_get_contents() [function.file-get-contents]: URL file-access is disabled in the server configuration in /www/4people_www/spam/wiki/index.php on line 93
Warning: file_get_contents(http://www.panel.4people.pl/linki.php) [function.file-get-contents]: failed to open stream: no suitable wrapper could be found in /www/4people_www/spam/wiki/index.php on line 93
sprawdz strone no host wymiana linkow 906 906
